Learn to forget

Αν στις αρχές του ακαδημαϊκού έτους τα πανεπιστήμια είχαν αρπάξει ‘’φωτιά’’, όπως διατείνονταν οι εξέχοντες στις κινητοποιήσεις ενάντια στον ψηφισμένο νόμο της Διαμαντοπούλου, τουλάχιστον τώρα, μετά και την εξεταστική που ακολούθησε, θα’ πρεπε ορισμένα κάρβουνα να σιγοκαίνε ακόμα. Και αφού φέτος το φθινόπωρο ελάχιστα έβρεξε, αλλού θα πρέπει να κοιτάξουμε για αυτήν την έλλειψη έστω και λίγου καπνού, που να αποδεικνύει το τί προηγήθηκε και φυσικά το τί έπεται.

Για τις θεσμικές αντιδράσεις βέβαια στο νόμο λίγο-ως-πολύ τα πράγματα ήταν αναμενόμενα όπως εξελίχθηκαν. Οι καθηγητές, αφού συντάχθηκαν ενάντια στον νόμο και υπέρ της προάσπισης του «δημοσίου και δωρεάν» πανεπιστημίου, σιγοντάροντας εμφανώς (στην αρχή τουλάχιστον) και τις φοιτητικές κινητοποιήσεις, στη συνέχεια αυτής της ‘’άτυπης διαπραγμάτευσης’’ με το υπουργείο άρχισαν να προετοιμάζονται για την επόμενη μέρα πιέζοντας, όπου έκριναν ότι τους έπαιρνε σα μηχανισμός, για κάποιες αλλαγές στο νόμο. Οπ’ όσο γνωρίζουμε, μέχρι στιγμής δεν έχει υπογραφεί από τους πρυτάνεις η Διαπιστωτική Πράξη, απαραίτητη για τον ορισμό των δ.σ. και επιπλέον ορισμένα λοκ άουτ ανακοινώθηκαν και έγιναν από τις συγκλήτους μερικών σχολών, σα μέτρο ‘’πίεσης’’. Φυσικά, από πίσω τους έχουν συνταχθεί και οι φοιτητικές κομματικές παρατάξεις πιέζοντας (και) για τα δικά τους συμφέροντα. Οι πρόσφατες αλλαγές στην σύνθεση του επιτελείου του υπουργείου παιδείας είναι ένα δείγμα του ‘’τι παίζεται’’, καθώς αναπλ. Υπουργός παιδείας ορίστηκε ένας «χαμηλών τόνων» πανεπιστημιακός για να αναλάβει τις διαπραγματεύσεις, γεγονός που χαιρέτησε η ακαδημαϊκή κοινότητα του τόπου.

Κάπως έτσι, χωρίς να γνωρίζουμε και όλες τις λεπτομέρειες, τα πράγματα έχουν πάρει την προδιαγεγραμμένη πορεία τους. Παρά τις όποιες «αντιδράσεις» στον νέο νόμο, οι καθηγητές (και συνολικά οι μηχανισμοί τους) όχι μόνο έχουν το μάτι στην επόμενη μέρα αλλά ήδη έχουν στηθεί στα πόδια τους βάσει αυτού του νέου ψηφισμένου θεσμικού πλαισίου, σαν έτοιμοι από πάντα. Έτοιμοι να αρπάξουν νέες ςυκαιρίες για τη διασύνδεση του πανεπιστημίου με την αγορά και να (ξανα)στήσουν εκ νέου το κάθε λογής μαγαζί τους, επωφελούμενοι και από τις διατάξεις του νέου νόμου. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εδώ είναι η δυνατότητα ίδρυσης ακόμα και εταιριών από τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου, που θα αποκτήσει το κάθε ίδρυμα, για τη διαχείρηση των (πνευματικών) προϊόντων που παράγουν μέσω των ερευνών που αναλαμβάνουν. Και ποιοί φαντάζεστε θα στελεχώσουν αυτές τις εταιρίες και επιτροπές μέσα στις σχολές;

Τώρα, αν οι αντιδράσεις στον εκάστοτε νέο νόμο ήταν μάθημα που διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια θα ήταν υποχρεωτικό και θα άλλαζε υλη κάθε τέσσερα περίπου χρόνια, αφού όμως το περνούσαν απαραιτήτως όλοι οι προηγούμενοι! Έχουμε προσπαθήσει να περιγράψουμε (και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε) πως το εκπαιδευτικό σύστημα, και η τριτοβάθμια εκπαίδευση μαζί του, έχουν χρεοκοπήσει δομικά από καιρό. Και οι αλλαγές που ανά καιρούς αναγγέλλουν τα επιτελεία του υπουργείου παιδείας, ανακηρύσσοντας κάθε φορά αυτό το ‘’Νέο Πανεπιστήμιο’’ (πόσες φορές ακόμα;), είναι ένα ακόμη ατράνταχτο σύμπτωμα αυτής της χρεωκοπίας. Αλλά και ένδειξη αδυναμίας ταυτόχρονα, να ομολογηθεί το συνολικό του ιστορικό ξεπέρασμα, κάνοντας ουσιαστικά αυτές τις αλλαγές απαραίτητη τακτική διαχείρισης των αποτελεσμάτων της εξελισσόμενης καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Οι ‘’αντιρρήσεις’’ λοιπόν που προβάλλουν οι καθηγητές, και οι φοιτητικές παρατάξεις που τους στηρίζουν, δείχνουν προς μια βαθιά έννοια συντήρησης του πανεπιστημίου, που συνηγορεί στο να σωθεί η τριτοβάθμια όπως είναι.

Επομένως, αν κάποιος θέλει να κάνει ‘’κοπάνα’’ από το ‘’ανιαρό’’ αυτό μάθημα που περιγράφαμε πιο πριν και ακόμα-ακόμα να μην ‘’δώσει εξετάσεις’’ στο τέλος, σαν να ήταν οι τελευταίες τις ζωής του, το να μάθει να κοιτάει προς την απεμπλοκή του από αυτό το βούλιαγμα του εκπαιδευτικού συστήματος και την ανέφικτη «σωτήρια» του όπως είναι, είναι το πρώτο βήμα. Όπως και τώρα, το πέρας των κινητοποιήσεων ενάντια στον κάθε φορά νέο νόμο επιβεβαιώνει αυτήν ακριβώς την αδυναμία καθώς αποδεικνύει, ορισμένες φορές και με μανιοκαταθλιπτικό τρόπο, την έλλειψη σταθερής έχθρας σε αυτό το διαμορφωμένο ιδιωτικό-φεουδαρχικό πανεπιστήμιο και των καθημερινών σχέσεων εντός του.

Δεύτερο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, είναι ότι οι καταλήψεις έχουν υπάρξει σταθερά κινηματικές επιλογές κατά την διάρκεια κινητοποιήσεων καθώς συνδυάζουν όχι μόνο το σαμποτάζ στις βασικές υποδομές του πανεπιστημίου αλλά, ίσως και το κυριότερο, την αυτό-αξιοποίηση των χώρων και των χρόνων που απελευθερώνονταν μέσα στις σχολές. Φυσικά, οι χώροι του σαμποτάζ όταν επιλέγονται προσεκτικά (και χωρίς εμμονές!) μπορούν να είναι ιδιαίτερα αποδοτικοί αλλά και διδακτικοί των σχέσεων που υπάρχουν εντός (και εκτός) των πανεπιστημίων. Όμως και αυτό θα ήταν λειψό χωρίς την απαραίτητη επένδυση του απελευθερωμένου χρόνου των καταληψιών με όλα αυτά που κάνουν τέτοιου είδους αγώνες να αξίζουν τον κόπο χίλιες φορές, την αλλαγή δηλαδή των σχέσεων των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτούς και μέσω της καθημερινής τριβής. Και στις πρόσφατες κινητοποιήσεις, σχεδόν σε όλες τις σχολές, οι καταλήψεις απείχαν πολύ από αυτό (βλ”ανοικτά πανεπιστήμια”, ο απεργοσπαστισμός σαν προσόν!).

Τέλος, η κριτική στο παλιό αυτό εκπαιδευτικό σύστημα, μέσω μιας μακρόχρονης διαδικασίας, μπορεί να ανοίξει περάσματα που αντέχουν στο χρόνο και εντέλει προσπερνούν τις θεσμικές αλλαγές από τους ‘’μεταρρυθμιστές’’ και την τακτική τους σαν το μοναδικό και ‘’άξιο λόγου’’ εχθρό μας, ανοίγοντας μια προοπτική που τουλάχιστον δεν έχει καταθλιπτικές εξάρσεις σαν οδηγό.Η κριτική στη γνώση που πράγει αυτό το πανεπιστήμιο και στις καθημερινές σχέσεις που αναπαράγονται μέσα στις σχολές όχι σαν ευκαιριακή ενασχόληση αλλά σα σταθερή προοπτική για την απαλλοτρίωση χώρων και χρόνων του χρεωκοπημένου πανεπιστημίου για δικό μας λογαριασμό.

Όπως και να έχει τελικά, το να σταθούμε στα πόδια μας προϋποθέτει σίγουρα το να μην ξεγελιόμαστε από τις τακτικές τους, βλέποντάς τες σαν κάτι άλλο από αυτό που είναι, αλλά κυρίως να μην ξεγελάμε τον εαυτό μας για την κατάσταση που βρισκόμαστε…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>