Φοιτητικές κινητοποιήσεις…

Το εκπαιδευτικό σύστημα, χρόνια τώρα, κι απ’ ότι φαίνεται για αρκετά ακόμη, θα μας τραβάει μαζί του στον πάτο. Μαζί και τα μυαλά, τις σχέσεις και τη δημιουργικότητά μας. Κι ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι για να διεκδικήσουμε συλλογικά τη παραμονή μας στην επιφάνεια, δεν είναι θέμα να περιμένουμε να πέσει ο τάδε ή ο δείνα υπουργός ή να ζητάμε να μη γίνουν οι πρυτανικές εκλογές.

Κρατάμε σαν δεδομένο αυτό που έχουμε πει αρκετές φορές στο παρελθόν, ότι δηλαδή η εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες της έχει, και με καπιταλιστικούς πλέον όρους, φάει τα ψωμιά της. Και ότι σαν υποκείμενα που δρουν μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, με «κακό σκοπό», μπορούμε να βρούμε αρκετά ενδιαφέροντα πράγματα «αντί» για να σκαλίσουμε, όσον αφορά τη δομή και τον γνωσιολογικό, ιδεολογικό ή πειθαρχικό χαρακτήρα του εκπαιδευτικού συστήματος.

Μέσα σ’ αυτά, όμως, σίγουρα δεν είναι οι όποιες αντιδράσεις γίνονται και κινούνται σε τόνους υπεράσπισής και της συντήρησής της εκπαίδευσης ως έχει, κάτι που μπορούμε αντίθετα να το δούμε και σαν συνενοχή στο υπάρχον, ενάντια σε κάτι καινούργιο και «χειρότερο» από το τελευταίο, που είναι όμως κι αυτό με τη σειρά του χειρότερο από το προτελευταίο κλπ. Μπορούμε όμως να φανταστούμε πόσο διαφορετικά θα ήταν τα υποκείμενα που θα τριγυρνούσαν στους διαδρόμους και στις αίθουσες των σχολείων (ναι των σχολείων!) και των πανεπιστημίων, αν αυτά, με συνείδηση του πεπαλαιωμένου των γνώσεων του εκπαιδευτικού, σε σχέση με το internet και τις νέες τεχνολογίες, και εν γνώσει της τρομερής ικανότητας του να παράγει στεγνά μυαλά και βλακεία, διεκδικούσαν πράγματα που αντιτίθενται σε αυτή τη σαπίλα. Αν και αυτά έχουν γίνει στο παρελθόν και στην ελλάδα και στο εξωτερικό, μιλάμε τώρα για μια υποθετική φανταστική περίπτωση, γιατί, με την κατάσταση που έχουμε μπροστά μας, μοιάζουν πολύ μακρινά.

Φανταστείτε, λοιπόν, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, και αντίστοιχα τους μαθητές και τους φοιτητές, αντί να μιλάνε για συντεχνιακές ασυναρτησίες όπως το «πτυχία με αξία-δουλειά με δικαιώματα», να κάνουν κριτική στα μαθήματα που διδάσκονται. Όχι μόνο στο περιεχόμενο, αλλά και στο πως αυτά διδάσκονται. Και πόσο διαφορετικές θα μπορούσαν να είναι οι σπουδές στην τάδε ή στην δείνα σχολή και πόσο διαφορετικό το σχολείο, εάν υπήρχαν υποκείμενα που διεκδικούσαν συλλογικά να υπάρχουν μαθήματα ή, πιο σωστά, να έχουν στόχο τα μαθήματα – το λέμε κι έτσι – να σώσουν τα μυαλά, να ενισχύσουν την κριτική/αναλυτική σκέψη. Πόσο διαφορετικό θα ήταν, εάν διεκδικούσαν να είναι έτσι τα μαθήματα που θα έχουν στόχο μια συνολικότερη παιδεία-εκπαίδευση ή στο κάτω-κάτω ότι θέλουν ή πιστεύουν οι φοιτητές-μαθητές πως τους είναι χρήσιμο.

Φανταστείτε ακόμα, πόσο διαφορετικά θα ήταν τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, αν οι εμπλεκόμενοι σ’ αυτά είχαν διάθεση να διακόπτουν την ομαλή και νεκρή λειτουργία τους, χωρίς χαρτί από τον πρόεδρο, και να βάζουν μέσα στους χώρους και στους χρόνους τους πράγματα και καταστάσεις που θέλουν και χρειάζονται. Πράγματα και καταστάσεις που παίρνουν πίσω κλεμμένες γνώσεις, σχέσεις και δημιουργικότητες. Αυτό που ονομάζουμε σαμποτάζ και αυτοαξιοποίηση και το έχουμε αναφέρει σαν πρακτική-εργαλείο και σε άλλο τεύχος, έχει τόσες διαφορετικές εφαρμογές όσες και οι περιπτώσεις που μπορεί να εφαρμοστεί. Από την κατάληψη ενός χώρου ή ενός κτιρίου και την μετατροπή του σε αυτό που έχουν ανάγκη ή επιθυμούν οι καταληψίες μέχρι τη διακοπή μαθημάτων και την παρέμβαση με στόχο την κριτική σε αυτά, στους σκοπούς και στα περιεχόμενα τους, ή την εξύβριση του καθηγητή ή και τα δύο. Αυτά όμως με τη λογική ότι τα υποκείμενα δεν περιμένουν από κάποιον να τους εκπληρώσει κάποια αιτήματα, αλλά λειτουργούν άμεσα με τις σχέσεις που έχουν διαμορφώσει και παρεμβαίνουν μέχρι εκεί που μπορούν.

Και φανταστείτε επίσης, πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα στα πανεπιστήμια και στα σχολεία, αλλά και στο χώρο της εργασίας, αν αυτοί και αυτές που δρουν εκεί είχαν τα μάτια τους κι έξω από αυτά. Αν είχαν στις προτεραιότητές τους να στέκονται και δίπλα στους εργάτες κι αν είχαν την συνείδηση να κατεβαίνουν στο δρόμο και για συλλογικά ζητήματα, όπως ο νόμος για τον μισθό μαθητείας, και όχι για ξεπεσμένες και ξεπερασμένες συντεχνιακές διεκδικήσεις, όπως το πτυχία με αξία – δουλειά με δικαιώματα.

Αυτά που αναφέρουμε στις τρεις τελευταίες παραγράφους θεωρούμε πως μπορούν να είναι συμπληρωματικά το ένα με το άλλο κι όχι ανταγωνιστικά. Όλα έχουν στο κέντρο τους τις σχέσεις αυτών των υποκειμένων και το πώς αυτές αναπτύσσονται κι εξελίσσονται μέσα απ’ αυτά. Σε καμία περίπτωση όμως δε μιλάμε για συντεχνιακές, παραταξιακές και φεουδαρχικές πρακτικές. Αν μας φαίνεται δύσκολο να λειτουργούμε έτσι, τότε πόσο, όχι μόνο ουτοπικό, αλλά και σάπιο είναι το – τόσων μα τόσων χρόνων – «δεν υποχωρούμε αν δεν δικαιωθούμε» μπροστά από το υπουργείο περιμένοντας να παραιτηθεί ο τσάρος. Μιλάμε για την, όχι μοναδική, αλλά επικρατέστερη εικόνα των φοιτητικών κινητοποιήσεων-διεκδικήσεων από περισσότερο ή λιγότερο εξτρεμιστές διαδηλωτές-καταληψίες, που έχει όμως σαν υπόβαθρο, όχι συντροφικές σχέσεις, αλλά όλες τις παραταξιακές και κομματικές συμμαχίες, τους πολιτικαντισμούς στις συνελεύσεις, τα πισώπλατα μαχαιρώματα και τα όλο και πιο δεξιά αιτήματα για να διασφαλιστούν τα εκάστοτε τσιφλίκια.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>