Αυτή η νίκη πώς θα γιορταστεί;

Το βραχυκύκλωμα της εκλογής “συμβουλίων διοίκησης” στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας ετούτης είναι πλέον γεγονός. Αν θα είναι απλή αναστολή ή ακόμη και ματαίωση των Δ.Σ. εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που ίσως ξεπερνούν και τους άμεσα εμπλεκόμενους. Αλλά η νίκη είναι νίκη, και αν πρέπει να αφιερωθεί κάπου τότε ο “διδάσκαλος” κ. Μπαμπινιώτης (πρώην πλέον υπουργός παιδείας) παίρνει δικαιωματικά αυτό το βραβείο. Φυσικά ότι οι καθηγητές συνέβαλαν σε αυτό το βραβείο δεν είναι στοιχείο έκπληξης, αλλά ο αποπροσανατολισμός που δημιούργησαν κυρίως στους φοιτητές που θα είχαν κάθε λόγω να αντιδράσουν εχθρικά στις αλλαγές που έφερνε ο νέος νόμος στην λειτουργία και τις δομές των πανεπιστημίων ήταν ένα σπουδαίο κατόρθωμα που δεν το πιστώνονται μόνο αυτοί. Το χρεώνονται και όσοι τους ακολούθησαν στις υποδείξεις τους ότι τα διοικητικά συμβούλια είναι το ουσιαστικότερο κεφάλαιο στην αναδιάρθρωση που επιχειρείται τώρα.

 

από τις (μη) αντιδράσεις στο νόμο Διαμαντοπούλου το φθινόπωρο…

Όμως ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Μετά τη ψήφιση του νέου νόμου – πλαισίου της κ. Διαμαντοπούλου και τις σχετικές (άμαζες) αντιδράσεις σε αυτόν, πρωτοστατούντων των καθηγητών και των πρυτάνεων σχετικά με το θέμα των Δ.Σ. φυσικά, ακολούθησε αυτό που κάποιοι θα λέγανε πόλεμο σημείων των πανεπιστημιακών και του υπουργείου. Φυσικά το φοιτητικό υποκείμενο είχε βγει εκτός. Όχι όμως και οι φοιτητικές παρατάξεις που στηρίξαν τους πανεπιστημιακούς στον αγώνα που έδωσαν ενάντια στις διορισμένες από το υπουργείο εφορευτικές επιτροπές, που θα διενεργούσαν και τις εκλογές για των διορισμό των μελών του Δ.Σ. Έτσι, χωρίς πολύ κόπο είναι η αλήθεια, ο (φοιτητικός) αγώνας ενάντια στο νόμο έγινε τελικά αγώνας ενάντια στα Δ.Σ., με πολύ μεγάλες συνέπειες φυσικά και στο περιεχόμενο και στη μορφή που αυτός είχε πάρει. Το “θα καταργήσουμε το νόμο στη πράξη” (που τόσο αρέσει στους αριστερούς συνδικαλιστές φοιτητές ) πορεύτηκε μαζί με τους καθηγητές και την ισχυρή ανοχή (αν όχι προτροπή) των νυν διοικήσεων των ιδρυμάτων στο να σωθεί η ‘’δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση’’ μέσω της ακύρωσης των εκλογικών διαδικασιών. Όσοι τα έχουν ζήσει αυτά ή παρόμοια από κοντά έχουν (ξανα)θαυμάσει το θέαμα.

Όμως, ο εκβιασμός του υπουργείου προς τους πανεπιστημιακούς ήταν απτός και στην τελική αφορούσε τη χρηματοδότηση τους – με την απειλή της μη καταβολής χρημάτων στα ιδρύματά τους αν δε προκύψουν Δ.Σ.. Οι πανεπιστημιακοί από την άλλη ανταπάντησαν σε διάφορες σχολές με λοκ-αουτ, δείχνοντας εν μέρει ότι σηκώνουν το γάντι. Ανάμεσα σε αυτές τις εξελίξεις αξίζει να συνυπολογίσουμε και μερικούς ακόμα παράγοντες : πρώτον, τις επερχόμενες εκλογές και το ιδιαίτερο χαρακτήρα που αυτές φαινόταν να έχουν (και για την δημόσια τάξη), δεύτερον, ότι καθώς τα αποθεματικά των ταμείων περικόπηκαν σημαντικά λόγω του κουρέματος των ομολόγων του δημοσίου αυτό έπρεπε να μην ανακινηθεί στα σοβαρά, τρίτον, τις ισχυρές ομάδες πίεσης των πανεπιστημιακών που είχαν αρχίσει να λειτουργούν από καιρό, και τέλος ότι τα δ.σ. δεν φαινόταν να είναι και από τα πλέον σημαντικά μέρη της τελευταίας νομοθετικής αναδιάρθρωσης της λειτουργίας των ελληνικών πανεπιστημίων. Έτσι, λαμβάνοντας και αυτά υπόψη, η δρομολόγηση της υπουργοποίησης ενός πανεπιστημιακού, την δεδομένη αυτή στιγμή, έδειχνε προς τα πού θα βάδιζε το πράγμα.

Μια μικρή, χρήσιμη, παύση εδώ. Έχει το ενδιαφέρον του αν μη τι άλλο ότι οι φοιτητές και οι αντιδράσεις τους στο νέο νόμο-πλαίσιο βρέθηκαν να καναλιζάρονται μέσω των συμφερόντων των καθηγητών, στο συγκεκριμένο θέμα της διατήρησης της διοίκησης στα χέρια των πανεπιστημιακών. Επιπλέον οι παρατάξεις βρέθηκαν (όπου χρειάζεται) να προσφέρουν την απαραίτητη μαζικοποίηση στην ματαίωση των εκλογών για τα δ.σ., επιβεβαιώνοντας συνεχώς ότι η φοιτητική κοινότητα αντιδρά ενωμένη υπέρ του “δημοσίου χαρακτήρα” του πανεπιστημίου και ενάντια στους μελλοντικούς χορηγούς/διοικητές και συνολικά στους χειρισμούς του υπουργείου. Και αυτό έγινε και επίσημα και φωναχτά, χωρίς (ισχυρές) αντιρρήσεις, και εν τέλει βόλευε τις διοικήσεις και τους καθηγητές στους χειρισμούς τους εντός των τειχών των ιδρυμάτων. Αξίζει εδώ να αναφέρουμε πως ότι προωθούσε ο νέος νόμος δεν έβρισκε την πλειοψηφία των καθηγητών αντιθέτους, και μάλιστα, όπως έχουμε επιχειρήσει να δείξουμε και στην πολιτική εκδήλωση για τι είναι και τι δεν είναι η ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας, βόλευε πολλούς από αυτούς στις δουλειές που είχαν ήδη ανοίξει μέσα στις σχολές. Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε την δυνατότητα να δημιουργήσουν εταιρείες σαν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ακόμα και) καθηγητές που θέλουν να εκμεταλλευτούν εμπορικά τις έρευνες που διεξάγονται (και από φοιτητές) μέσα στις σχολές. Θα είχε ένα (ανταγωνιστικό) νόημα να μαθαίναμε πόσες τέτοιες εταιρείες άνοιξαν μέσα σε αυτό το διάστημα των “αγωνιστικών τους κινητοποιήσεων”. Αλλά φυσικά που χρόνος και όρεξη για τέτοια τώρα, ε; Τέλος παύσης.

 

…στην υπουργοποίηση ενός πανεπιστημιακού και τους χειρισμούς του.

Ένας υπουργός είναι ένας υπουργός, πριν από τον επόμενο και μετά τον προηγούμενο. Αλλά όταν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι για τις θεσμικές αλλαγές που αφορούν, αν όχι άμεσα υλικά συμφέροντα αλλά, θέσεις και λειτουργιές σε τεράστιους κρατικούς οργανισμούς “βάζουν” την κατάλληλη στιγμή τον πιο “δικό τους” άνθρωπο στην κορυφή του υπουργείου, ε τότε πρέπει τουλάχιστον να αναγνωρίσουμε αυτή την αξιοσημείωτη νίκη, εκτός και εντός εισαγωγικών. Και μιλάμε για έναν καθηγητή, πρώην πρύτανη μην ξεχνάμε, που μόλις λίγους μήνες πριν είχε αρνηθεί να μπει στην εφορευτική επιτροπή που θα έκανε τις εκλογές για το δ.σ. στο πανεπιστήμιο Αθηνών.

Με τον κ. Μπαμπινιώτη υπουργό το πράγμα άρχισε να μπαίνει σε ένα δρόμο “επίλυσης των προβλημάτων που δημιούργησε στα ΑΕΙ και ΤΕΙ η εφαρμογή του νόμου”, που κατά τα άλλα είναι καλός, χρυσός και τα λοιπά. Αν το χαρακτηρίζαμε κάπως θα λέγαμε άλλος ένας υπουργός ειδικού σκοπού, με περιορισμένη θητεία, σε μια κυβέρνηση ειδικής αποστολής. Και λίγο πριν τις εκλογές ο στόχος δεν ήταν απλός ούτε εύκολος : την αναστολή εφαρμογής του νόμου που αφορά την απαραίτητη δημιουργία των δ.σ. και την ματαίωση της παύσης της κρατικής χρηματοδότησης των ιδρυμάτων λόγο αυτού – έτσι ώστε να ρεύσει το χρήμα προς τις διοικήσεις των ιδρυμάτων που τυπικά είχαν καταργηθεί από 1/9/2011.

Έχει ένα ενδιαφέρον ότι ενώ το υπουργείο, με τον καινούργιο υπουργό του, συνέταξε και επιχείρησε να περάσει την τυπική τροπολογία επί του νόμου της Διαμαντοπούλου, έτσι ώστε ‘’για έκτακτους λόγους και μόνο για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος’’ να ισχύσει η δυνατότητα έγκρισης του προϋπολογισμού των πανεπιστημίων από τις συγκλήτους τους και όχι από τα συμβούλια διοίκησης, απέτυχε σε αυτό. Ο σχετικός (θεαματικός) ντόρος που δημιουργήθηκε πήγε πίσω αυτή την τυπική νομοθετική αλλαγή. Και τι συνέβη όμως αντ’ αυτού; σαν να λέμε ότι αποτράπηκε η τυπική αλλαγή το νόμου και προκρίθηκε μια (πιο άτυπη) λύση ‘’τύπου προσωρινής έκτακτης διαταγής’’, που στο τέλος τέλος ταίριαζε περισσότερο και με τα ίδια τα χαρακτηριστικά της υπουργοποίησης του πανεπιστημιακού. Την υλοποίηση, δηλαδή, του ‘παγώματος του νόμου’ και το άνοιγμα των κρατικών ταμείων για την (προσωρινή) χρηματοδότηση των αει και τει της χώρας.

Έτσι, αν έχουμε καταλάβει σωστά, η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί μέχρι τον Ιούλιο και θα γίνεται τμηματικά με δωδεκατημόρια βάση του περσινού προϋπολογισμού!!! Χωρίς φυσικά να χρειαστεί να εκλεγούν δ.σ. και άρα «κατά παρέκκλιση του ισχύοντος νόμου που άλλα ορίζει» όπως ξεκαθάρισε ο υπουργός. Η δουλειά να γίνει δηλαδή και βλέπουμε για τα τυπικά (αν χρειαστούν και αυτά).
Αυτή η αξιοσημείωτη επιτυχία, η οποία απ’ ότι καταλάβαμε , μπορεί να μην γιορτάστηκε μαζικά αλλά σίγουρα ότι η διοίκηση των ιδρυμάτων έμεινε στα χέρια των πανεπιστημιακών (και τα κρατικά λεφτά της χρηματοδότησης τους) σκόρπισε χαμόγελα στα κατά τα άλλα στυφνά και σοβαροφανή πρόσωπα των καθηγητών.

 

όμως ποιος στα αλήθεια μπορεί να πει ότι «ανατράπηκε» ο νόμος της Διαμαντοπούλου;

Σίγουρα ο νόμος αυτός ήταν (άλλη) μια προσπάθεια προς την συστηματικότερη ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, διευκολύνοντας φυσικά τους καθηγητές και τα ιδρύματα που έχουν πλασαριστεί καλά στον ευρωπαϊκό καταμερισμό της πανεπιστημιακής έρευνας και έχουν “αναλάβει δουλειές” και για ιδιώτες-επιχειρηματίες. Όμως μαζί με αυτά τα ωραία άλλαζε και την διοίκηση στην υψηλότερη βαθμίδα των ιδρυμάτων, και για λόγους που δεν θα θίξουμε εδώ, αφαιρώντας λειτουργίες που οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι είχαν αναλάβει να διεκπεραιώνουν μόνοι τους χωρίς να μπαίνουν άλλοι, και μάλιστα από έξω από τα τείχη, στα πόδια τους. Πράγμα που δεν άρεσε φυσικά καθόλου στους καθηγητές, αν και οι αλλαγές αυτές ακλουθούσαν τα διεθνή στάνταρ που εφαρμόζονται χρόνια στο εξωτερικό. Έτσι, αυτές οι αντιφάσεις αντί να αναδεχθούν και να στοχοποιηθούν από τις φοιτητικές μειοψηφίες που δήλωναν εχθροί του νόμου, για να μην σύρονται οι αντιδράσεις τους πίσω από τους καθηγητές, συνέβη ακριβώς το αντίθετο.
Οι καθηγητές έδωσαν τον τόνο και “χρησιμοποίησαν” τις αντιδράσεις που πρόεκυψαν στις αρχές του έτους και σαν έμμεση απειλή ότι μπορεί να προκύψουν και άλλες. Χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο μέσα στις σχολές και στο όνομα της υπεράσπισης του “δημοσίου πανεπιστημίου” (αλλοίμονο!) κατάφεραν να φρενάρουν εκείνο το σκέλος του νόμου που τους δυσκόλευε και αφορούσε τα δ.σ και τα εξω-πανεπιστημιακά πρόσωπα που θα τα απάρτιζαν. Άλλα ταυτόχρονα για τα άλλα κεφάλαια του νόμου δεν ακούστηκε τσιμουδιά, τα οποία και προωθούν ακόμα πιο πολύ από τα δ.σ. το επιχειρηματικό και το αποστειρωμένο πανεπιστήμιο, αυξάνοντας για πολλούς από τους καθηγητές τα οφέλη τους.

Όσο για τους φοιτητές που βαλαν πλάτη σε αυτό το κόλπο, πέρα από την καθαρή βλακεία και τα ιδεολογήματα κάθε γούστου, υπάρχουν και τα καθαρά οφέλη που διάφοροι (ακόμα) προσβλέπουν στα κυκλώματα των ιδρυμάτων και προσδοκούν μελλοντικά την πρόσδεση πάνω τους. Ο όποιος απτός ανταγωνισμός εντός των πανεπιστημίων οφείλει, και για λόγους αξιοπρέπειας, να εναντιωθεί σκληρά στους χειρισμούς και τους τακτικισμούς, όχι μόνο φυσικά του υπουργείου, αλλά ακόμα και των μηχανισμών εντός των σχολών που και υπουργό “βάζουν” αν συντρέχουν λόγοι…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>