Μήπως έχουμε κάψει φλάντζα;

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελούσε ανέκαθεν άγνωστη έννοια για τον άνθρωπο. Ή τέλος πάντων το μέσο άνθρωπο. Ο τρόπος με τον οποίο αυτός λειτουργεί (όταν λειτουργεί..) είναι κάτι που μάλλον δεν θα αντιληφθούμε ποτέ (εμείς οι κοινοί θνητοί). Η ανάγνωση λοιπόν αυτού, γίνονταν και γίνεται πάντα με βάση τα χαρακτηριστικά της κάθε εποχής και η λειτουργία του μοιάζει όμοια με όσα το σώμα χρησιμοποιούσε και χρησιμοποιεί στη διάρκεια της μέρας, με όσα μπορούσε ή μπορεί να καταλάβει πως λειτουργούν.

Έτσι λοιπόν, όταν η καθημερινότητα, ο καταναγκασμός του 8ώρου, επέβαλλε μηχανές, ο εγκέφαλος ήταν «μηχανικός». Δηλαδή, εργαλεία, βίδες, λάδια, ασφάλειες. Μάλλον διάφοροι θυμόμαστε εκφράσεις του τύπου «ρε σου έφυγε μια βίδα», «έκαψα φλάντζα», «γύρνα τη μανιβέλα», «κούνα το κεφάλι σου να δεις, κάνει θόρυβο;» , «ψηλέ χάνεις λάδια» κ.ά. Τα προβλήματα στη σκέψη ή τη συγκρότησή της δηλαδή γίνονταν αντιληπτά όπως τα προβλήματα μιας μηχανής που λόγω τεχνικών προβλημάτων δεν έκανε σωστά τη δουλειά της.

Τα τελευταία χρόνια όμως, έχει αλλάξει η καθημερινότητα, έχουν αλλάξει και οι μηχανές. Το μεγαλύτερο κομμάτι της διαδικασίας παραγωγής, πόσο μάλλον στον τριτογενή τομέα που όλοι έχουμε σαν οικείο παράδειγμα, σχετίζεται πλέον με τους υπολογιστές. Έτσι και ο εγκέφαλος από «μηχανικός» αναβαθμίζεται σε «ψηφιακός». Λίγο από software, λίγο από hardware. Έτσι, μάλλον πιο συνηθισμένες είναι πλέον εκφράσεις του τύπου «γέμισε ο σκληρός», «κάτσε φίλε γιατί κράσαρε το μηχάνημα», «επεξεργάζομαι τις πληροφορίες», «έκανα delete», «έχασα τη σύνδεση», «ρε μαν το ‘καψες;» κ.ά. αντίστοιχα. Καλά, παίζει φυσικά ακόμα και το «χάνεις λάδια» αλλά εκεί μπαίνει και κάνα μηχανάκι ή κάνα αμάξι στη φάση. Είπαμε pc, ναι, αλλά δε σε πάει και βόλτα. Τα αντίστοιχα προβλήματα λοιπόν στη διαδικασία της επικοινωνίας αναγνωρίζονται ως προβλήματα ηλεκτρονικού υπολογιστή που δεν ανταποκρίνεται στις εντολές.

Οι τρόποι με τους οποίους το σώμα δεσμεύονταν από την εργασία επηρέαζαν πάντα και τον τρόπο με τον οποίο θα διάλεγε ο καθένας να περάσει τον ελεύθερό του χρόνο. Δηλαδή, για να λέμε και του στραβού το δίκιο, αλλιώς θα αντιληφθεί το σώμα και το κεφάλι του κάποιος που δουλεύει σε μια βιοτεχνία κι αλλιώς κάποιος που δουλεύει μπροστά από έναν υπολογιστή. Όπως επίσης, αλλιώς θα το αντιληφθεί ένας πιτσιρικάς που αράζει σε πλατείες κι αλλιώς κάποιος που ξοδεύει τον ελεύθερό του χρόνο παίζοντας video games. Με διαφορετικούς τρόπους θα χρησιμοποιήσουν το σώμα τους, αλλιώς θα μάθουν να σκέφτονται. Και σίγουρα αλλιώς θα δομήσουν και την ζωή τους ως εργάτες μετά. Αν και στην περίπτωση των videogames, ήδη βλέπουμε μια αντίστροφη κίνηση, τα πεδία δηλαδή του ελεύθερου χρόνου να μετατρέπονται στην πορεία σε τομείς εργασίας, με ό,τι συνέπειες έχει αυτό στην ίδια την έννοια “ελεύθερος χρόνος” και διασκέδαση.

Τελοσπάντων φλατζοκαμμένοι είμαστε όλοι λίγο πολύ. Και ο εγκέφαλος, είναι εγκέφαλος, είτε τον παρομοιάζουμε με καρμπιρατέρ που μπούκωσε, είτε πλέον με σκληρό δίσκο που γέμισε. Το σίγουρο είναι πως και στις δύο περιπτώσεις, σαν μηχάνημα που είναι, μερικές φορές «κολλάει» και για να δουλέψει ξανά σωστά ίσως θέλει κάνα service… (σταθερή αξία στο χρόνο)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.