Για την απεργία των διοικητικών των πανεπιστημίων

Τους δύο τελευταίους μήνες, η τριτοβάθμια εκπαίδευση και τα προβλήματα της έχουν απασχολήσει επανειλημμένα τον δημόσιο λόγο. Αφορμή στάθηκε η κοινή υπουργική απόφαση που υπογράφηκε από τα αρμόδια υπουργεία στις 23 Σεπτέμβρη, βάση της οποίας 1349 εργαζόμενοι από 8 πανεπιστημιακές σχολές προορίζονται για απόλυση. Ο λόγος; «Μνημονιακές υποχρεώσεις» θα απαντήσουν οι υπεύθυνοι. Όπως και να έχει, απέναντι σε αυτήν την απόφαση, εργαζόμενοι από τα τμήματα του ΕΚΠΑ, του ΕΜΠ και άλλων σχολών μπήκαν σε απεργία, η οποία κλείνει την 11η εβδομάδα από την έναρξη της διατηρώντας αμείωτη, αν όχι και αυξημένη την μαχητική της διάθεση. Σαν μέσο πίεσης απέναντι στα αφεντικά τους, στη συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για τον κύριο Αρβανιτόπουλο και το υπουργείο του, οι απεργοί επέλεξαν να διακόψουν την λειτουργία των σχολών αυτών, δείχνοντας πως είναι αποφασισμένοι να το φτάσουν μέχρι το τέλος 1. Αυτό είναι κάτι που το υποδηλώνει η διάρκεια της απεργίας, καθώς και το γεγονός ότι έχει καταφέρει να επιβιώσει μετά από τις σχετικές απειλές (πειθαρχικά για όσους δεν απογράφηκαν, επεμβάσεις της αστυνομίας, ενδεχόμενο επιστράτευσης κ.α.), όπως και την αντίστοιχη σε ποσότητα συκοφάντηση που δέχτηκε και συνεχίζει να δέχεται από τα καθεστωτικά μήντια.

Ποιο το πολιτικό περιεχόμενο του αγώνα αυτού; Η ανάλυση; Αν μέχρι εδώ, όσα είπαμε ακούστηκαν κάπως ειδυλλιακά,εδώ θα τα χαλάσουμε λίγο. Αν και κάπως χαμηλόφωνα, έστω και καθυστερημένα, ανοίγονται ζητήματα όπως η αναδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, μέσα από την κριτική που αναπόφευκτα γίνεται για την ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημίου ή ακόμη και μια δειλή κριτική του παλιάς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Παρόλαυτά, επισκιάζονται από την θρηνολογία για το χαμένο δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο.

Παρόλα αυτά ας μείνουμε στις εργασιακές σχέσεις. Πράγματι, είναι σχεδόν προφανές πως, πίσω από τις διαθεσιμότητες/απολύσεις που σχεδιάζει το υπουργείο, κρύβεται η αναδιάρθρωση τους. Αυτό είναι κάτι που οι εργαζόμενοι το ξέρουν καλύτερα από τον καθένα καθώς ξέρουν πως το πανεπιστήμιο είναι αδύνατο να λειτουργήσει αν οι απολύσεις αυτές ισχύσουν. Πέρα από το ενδεχόμενο να μπει πράγματι λουκέτο στο πανεπιστήμιο, κάτι το οποίο δεν αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο όσο αυτό εξυπηρετεί τους σκοπούς των αφεντικών, η μόνη πραγματική λύση που θα μπορούσε να δοθεί στα κενά που θα άφηναν οι απολύσεις είναι η πρόσληψη νέων εργαζομένων ή και των ίδιων με νέο εργασιακό καθεστώς. Έτσι όπως ήδη έχει γίνει στον τομέα καθαρισμού, έτσι όπως λειτουργούν οι γραμματείες και άλλες διοικητικές λειτουργίες του Α.Π.Θ. και έτσι όπως μεθοδεύεται το τελευταίο διάστημα στον τομέα της τριτοβάθμιας 2 3.

Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει τελικά είναι ότι το κράτος παραιτείται σταδιακά από την θέση του αφεντικού των πανεπιστημίων, μεταθέτοντας συνεχώς ευθύνες στην διοίκηση του πανεπιστημίου, εξοικονομώντας έτσι φράγκα για το ίδιο, ενώ παράλληλα προετοιμάζει έμμεσα την είσοδο νέων αφεντικών στα ιδρύματα αυτά. Και αυτό γιατί η διοίκηση των πανεπιστημίων θα είναι ανίκανη να χρηματοδοτήσει όλες αυτές τις χωρίς την βοήθεια τρίτων. Αυτή είναι η απλή μετάφραση των δηλώσεων εκπροσώπων του υπουργείου παιδείας πως «η πανεπιστημιακή κοινότητα πρέπει να βρει μόνη της διεξόδους». Αυτός είναι κι ο λόγος που ο αγώνας των διοικητικών θα έλεγε κανείς πως θα έπρεπε να εμπλέκει με πιο ενεργό τρόπο και τα υπόλοιπα υποκείμενα που δραστηριοποιούνται στους χώρους αυτούς, δηλαδή φοιτητές και καθηγητές. Και ενώ φαινομενικά υπάρχει και από φοιτητικούς συλλόγους και από τις αντίστοιχες συνελεύσεις των καθηγητών, λίγα πράγματα έχουν γίνει στη πράξη. Οι πρώτοι περιορίζονται στην ψήφιση πλαισίων κατάληψης, ενώ οι δεύτεροι στηρίζουν από απόσταση, απλά παραιτούμενοι από τα καθήκοντα τους για όσο το υπουργείο δεν παίρνει πίσω την άδικη απόφαση του. Δεν είναι, ωστόσο, λίγοι και αυτοί που φροντίζουν να καταγγείλουν τους απεργούς για την απαράδεκτη στάση τους του να απαγορεύουν την είσοδο στον ναό της γνώσης. Και από την μεριά των φοιτητών, φυσικά υπάρχουν και εκείνοι οι οποίοι κοιτώντας το τομάρι τους και βλέποντας το εξάμηνο να χάνεται και τις ατομικές τους καριέρες να κινδυνεύουν, σπεύδουν να κατηγορήσουν τους απεργούς για την κατάσταση αυτή, χωρίς να τους νοιάζει αν αύριο αυτοί θα χάσουν τις δουλειές τους.

Μένει να δούμε αν τελικά ο αγώνας των απεργών πετύχει την άρση των απολύσεων. Είτε όμως στεφθεί νικηφόρος, είτε όχι, όλη αυτή η διαδικασία αφήνει ανοικτά ερωτήματα που όσοι θεωρούν ότι τους αφορά το μέλλον του πανεπιστημίου καλούνται να απαντήσουν. Έστω και καθυστερημένα, εργαζόμενοι, φοιτητές και καθηγητές πρέπει να πάρουν θέση για το κάτεργο των εργολαβιών σε τομείς όπως αυτόν του καθαρισμού και να πράξουν αναλόγως. Πρέπει να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν την είσοδο σεκιουριτάδων στις πύλες των σχολών και ότι αυτό συνεπάγεται. Πρέπει επιτέλους μέσα από τον αντανακλαστικό αγώνα κατά της ιδιωτικοποίησης του πανεπιστημίου, την οποία το υπουργείο είναι βέβαιο πως δεν πρόκειται να εγκαταλείψει, να προκύψει μια ανάλυση για το τι πανεπιστήμιο θέλουμε, κάτι το οποίο φυσικά απαιτεί πρώτα την κατανόηση και την κριτική της ήδη υπάρχουσας δομής του.

 

Εξετάσεις και άγιος ο θεός

Παράλληλα με την διαθεσιμότητα στην εκπαίδευση, από φέτος μπαίνει σε εφαρμογή και ο νέος τρόπος εισαγωγής στην τριτοβάθμια, ο οποίος θα ισχύει για όσους φοιτούν στην πρώτη τάξη του λυκείου και θα συναντήσουν τις πανελλαδικές εξετάσεις το 2016. Το “νέος” βέβαια μόνο σαν ανέκδοτο μπορεί να ακουστεί καθώς οι ρυθμίσεις αυτές δεν είναι τίποτε άλλο από ένα συνονθύλευμα προηγούμενων ρυθμίσεων (οι οποίες εν τω μεταξύ κρίθηκαν ως αποτυχημένες), με πιο εξόφθαλμο παράδειγμα τις δέσμες.

Πιο συγκεκριμένα, εκτός από διάφορες δευτερεύουσες ρυθμίσεις που αφορούν την διαλογή των θεμάτων κατά 50% από τράπεζα θεμάτων, την κατάργηση της αναβαθμολόγησης κ.α. οι πιο σημαντικές ίσως αλλαγές είναι οι εξής δύο: πρώτον, τα επιστημονικά πεδία γίνονται 4 από 5 και προστίθεται ένα ξεχωριστό πεδίο για στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές με τα μαθήματα που αντιστοιχούν σε κάθε επιστημονικό πεδίο να μειώνονται από 6 σε 4 και δεύτερον, στα μόρια εισαγωγής στην τριτοβάθμια θα συνυπολογίζεται -εκτός από τον βαθμό των πανελλαδικών εξετάσεων- ο βαθμός των εξετάσεων της πρώτης, της δευτέρας και της τρίτης λυκείου με έναν συντελεστή ο οποίος αυξάνεται ανάλογα την τάξη.

Υποτίθεται πως ο στόχος του υπουργείου είναι να σταματήσει να λειτουργεί το λύκειο σαν εξεταστικό κέντρο μαθημάτων τα οποία διδάσκονται στα φροντιστήρια. Έτσι λοιπόν τα ιδιοφυή στελέχη του υπουργείου παιδείας αποφάσισαν να πάρουν τις δέσμες (οι οποίες κατηγορήθηκαν ως υπαίτιες για την προώθηση των φροντιστηρίων ενόψει των πανελλαδικών εξετάσεων) και το σύστημα του Αρσένη (που κατηγορήθηκε ότι διεύρυνε τα φροντιστήρια και στις προηγούμενες τάξεις με την μετατροπή των εξετάσεων της δευτέρας λυκείου σε πανελλαδικές) και να φτιάξουν ένα τέρας εξετάσεων, το οποίο στην ουσία του περιέχει πανελλαδικές στην πρώτη, πανελλαδικές στην δευτέρα, πανελλαδικές στην τρίτη και τις επίσημες ξεχωριστές πανελλαδικές εξετάσεις στο τέλος. Αν δεν είναι αυτό ένας λόγος να τρελαίνονται τα παιδιά στα φροντιστήρια τότε τί είναι;

Ένα φαινομενικά δευτερεύον στοιχείο που μουρμουρίθηκε από πολλούς, είναι το γεγονός ότι η πληροφορική που εισήχθηκε το 2010 στο Λύκειο ως πανελλαδικά εξεταζόμενο μάθημα και υποτίθεται πως είχε έναν στόχο να καλλιεργήσει την αλγοριθμική σκέψη, τώρα αφαιρείται. Εμείς δεν θα πούμε πως η πληροφορική είναι η λύση για το αδιέξοδο της εκπαίδευσης. Το θεωρούμε πλέον ξεκάθαρο ότι η τεχνολογική αναδιάρθρωση του καπιταλισμού έχει προχωρήσει τόσο πολύ που το να μαθαίνεις απ’ έξω τον ορισμό του αλγόριθμου και να λύνεις μερικά προβλήματα κατ΄ αντιστοιχία με τους τρόπους της φυσικής δεν αρκεί για να ανακόψει την κρίση του εκπαιδευτικού συστήματος.

Βέβαια το ζήτημα της εκπαιδευτικής κρίσης είναι υλικό και δημιουργεί καταστάσεις στο σήμερα. Έχουμε υποστηρίξει με έμμεσους αλλά και άμεσους τρόπους ότι το σχολείο έχει πεθάνει. Έχει πεθάνει γνωσιολογικά πρώτα και κύρια. Σαν τρόποι και σαν περιεχόμενα διδασκαλίας που δομήθηκαν με βάση τις ανάγκες του βιομηχανικού καπιταλισμού, ο οποίος γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρα ότι μας έχει αφήσει χρόνους. Το ζήτημα του σχολείου όμως παραμένει σαν υπαρκτό πρόβλημα, από την στιγμή που δεν μπορεί να καταργηθεί από την μια μέρα στην άλλη. Όχι μόνο γιατί θα πρέπει οι γονείς να βρούνε που θα παρκάρουν τα παιδιά τους όταν δουλεύουν, αλλά κυρίως γιατί δεν υπάρχει κάτι συγκροτημένο που να μπορεί να αναλάβει την βασική εκπαίδευση του 21ου αιώνα στην θέση του ξεπερασμένου μαζικού σχολείου.

Στην ελλάδα δεν έχει τεθεί ποτέ αυτό το ζήτημα σοβαρά και το μόνο που κάνουν οι εκάστοτε μεταρρυθμιστές είναι να βρίσκουν τρόπους για να εντείνουν την ήδη υπάρχουσα πειθαρχία μέσα στις τάξεις κουκουλώνοντας το πρόβλημα. Και από αυτήν την άποψη το “νέο σχολείο” είναι επιτυχημένο. Γιατί αν δεν είναι αποτελεσματική η πειθάρχηση των πανελληνίων με όλα τα συνακόλουθα που έρχονται μαζί τους (από τα εξαντλητικά φροντιστήρια μέχρι τις καταπιεστικές φιλοδοξίες των γονιών) τότε τί είναι; Αλλά τί να περιμένει κανείς από ανθρώπους που επιμένουν στα θρησκευτικά εν έτη 2013!

Σημειώσεις:

  1. Παύση της λειτουργίας των πανεπιστημίων σημαίνει μεταξύ άλλων διακοπή της έρευνας, μείωση της αξιοπιστίας των ιδρυμάτων και ακόμη ‘αγανακτισμένους’ φοιτητές και γονείς. Όσο και αν πιστεύουμε πως η μοίρα των πανεπιστημίων δεν ενδιαφέρει πια τα αφεντικά του, όλα τα παραπάνω είναι συνθήκες που τους κοστίζουν, με αποτέλεσμα πράγματι να βρίσκονται υπό πίεση.

  2. Μέσα στους 1349, ένα μέρος αφορά τους φύλακες των σχολών. Όσο αναφορά λοιπόν αυτούς το υπουργείο έχει δώσει ήδη απάντηση, πως τα πανεπιστήμια πρέπει να στραφούν σε ιδιωτικές εταιρίες φύλαξης, αλλά και γενικότερα όπως τους επισημάνθηκε, η πανεπιστημιακή κοινότητα πρέπει να βρει μόνη της διεξόδους.

  3. Οι θέσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τους διοικητικούς υπαλλήλους αλλά και το διδακτικό προσωπικό. Όπως έκανε γνωστό σχετική μελέτη οι ελλείψεις στο διδακτικό προσωπικό θα καλύπτονται από τους λεγόμενους «πανεπιστημιακούς υπότροφους», οι οποίοι είναι κάτι αντίστοιχο με διδάσκοντες 407 (από το ομώνυμο ΠΔ 407/1980), μόνο που βασική διαφορά των πρώτων είναι πως οι θέσεις τους θα χρηματοδοτούνται από τα ίδια τα ιδρύματα.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>