normalistas

Normalistas ονομάζονται στο Μεξικό οι φοιτητές από τα Αγροτικά Normal Schools, κολέγια που δημιουργήθηκαν για να βγάζουν δασκάλους, “να μαθαίνουν τα πρότυπα διδασκαλίας και τις νόρμες” (εξ ου και το όνομα). Τα αγροτικά Normal Schools αποτελούν κολέγια που απευθύνονται σε φτωχές οικογένειες, για τις οποίες η επιλογή να στείλουν τον γιο (και πιο σπάνια την κόρη) εκεί αποτελεί μια δύσκολη επιλογή καθώς δεν θα είναι σε θέση πλέον να βοηθάει οικονομικά την οικογένεια αλλά το κάνουν έχοντας υπόψιν ότι θα γυρίσει ως δάσκαλος/α και θα βοηθήσει στην κοινότητα. Πολλά Αγροτικά Normal School χαρακτηρίζονται ως “αριστερά” και ειδικά το κολέγιο της Ayotzinapa το οποίο κουβαλάει μεγάλη ιστορία αγώνων. Καθώς φαίνεται, όμως, το κράτος του Μεξικού κόβει όλο και περισσότερο τα λεφτά που φθάνουν σε εκείνα τα κολέγια και σύμφωνα με τους φοιτητές από αυτά αντιμετωπίζει με διακρίσεις τους απόφοιτους δασκάλους από αυτά.

Στις 26 του περασμένου Σεπτέμβρη πάνω από 100 normalistas από το αγροτικό κολέγιο δασκάλων Burgos της Ayotzinapa, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την υποβάθμιση των κολεγίων τους, βρίσκονταν στο δρόμο προς την πόλη Iguala με σκοπό να μαζέψουν χρήματα για να πάνε στη διαδήλωση μνήμης για τη σφαγή στο Tlateloco1 1. Η κατάληψη λεωφορείων αποτελεί μια πρακτική των ριζοσπαστών normalistas καθώς πολλές φορές, λόγω της ανύπαρκτης δημόσιας συγκοινωνίας, είναι ο μόνος τρόπος για να πάνε σε μια διαδήλωση και η αστυνομία χρησιμοποίησε ως πρόφαση ότι είχαν καταλάβει τρία λεωφορεία. Στην πραγματικότητα η αιτία ήταν ένα ένα συνέδριο για την οικογενειακή πρόνοια που διαδραματιζόταν στην Iguala και στο οποίο προεδρεύει η γυναίκα του δημάρχου. Εκεί θα παρουσιάζονταν τα “έργα” της οικογένειας δημάρχου εν όψη και των επόμενων εκλογών και καθώς φάνηκε δεν έπρεπε με τίποτα να αφεθεί το περιθώριο στους normalistas να το αμαυρώσουν.

Την προηγούμενη ημέρα ήδη οι μπάτσοι είχαν καταφέρει να τους εμποδίσουν κλείνοντας τους δρόμους αλλά για εκείνη την ημέρα η εντολή ήταν διαφορετική. Η δημοτική αστυνομία σταμάτησε τα λεωφορεία πυροβολώντας τα, ενώ στράφηκε και προς άλλο λεωφορείο που το πέρασε για κατειλημμένο. Ο απολογισμός της επιχείρησης ήταν 6 άνθρωποι νεκροί, 25 τραυματίες και 43 συλλήψεις φοιτητών. Οι συλληφθέντες φοιτητές μεταφέρθηκαν σε ένα αστυνομικό τμήμα και από εκεί σε ένα άλλο και κάπου ανάμεσα στις μεταφορές εξαφανίσθηκαν και παραμένουν ως τέτοιοι μέχρι και σήμερα. Ο δήμαρχος, η γυναίκα του (για την οποία είναι πασίγνωστη η σχέση της με διάφορους μαφιόζους) και ο διοικητής του τμήματος της Iguala φρόντισαν επίσης να εξαφανισθούν, λίγες ώρες μετά το συμβάν.

Το γεγονός αυτό πυροδότησε μια σειρά από διαδηλώσεις, οι οποίες απαιτούσαν την επιστροφή των 43 αγνοούμενων από την αστυνομία. Μέσα σε αυτό το διάστημα ένα κυβερνητικό κτίριο κάηκε από τους διαδηλωτές, το δημαρχείο σπάστηκε και αρκετά λεωφορεία και φορτηγά από εταιρείες απήχθησαν, άλλα για διαμαρτυρίες και άλλα για την υποστήριξη των οικογενειών των αγνοούμενων που κοιμούνται στο κολέγιο της Ayotzinapa, όπως τα δύο φορτηγά της Coca-Cola την 1η Οκτώβρη των οποίων το εμπόρευμα μοιράστηκε στις οικογένειες των αγνοούμενων ή πουλήθηκε για να μαζευτούν χρήματα για αυτούς. Οι διαδηλωτές πίστευαν ότι ο δήμαρχος και η αστυνομία σε συνεργασία με τη μαφία “εξαφάνισε” τους φοιτητές, κάτι στο οποίο συνηγορούσε και το γεγονός ότι βρέθηκαν διάφοροι ομαδικοί τάφοι στην περιοχή, σε κανέναν από αυτούς όμως δεν ταυτοποιήθηκε DNA που ανήκε σε κάποιον από τους αγνοούμενους.

Τελικά η πραγματικότητα ήταν ακόμα χειρότερη. Τρία μέλη της μαφίας ναρκωτικών Guerreros Unidos ομολόγησαν ότι παρέλαβαν από τη δημοτική αστυνομία τους αγνοούμενους (κάποιοι ήταν ήδη νεκροί), τους εκτέλεσαν, έκαψαν τα σώματά τους, τα διαμέλισαν και τα πέταξαν σε ένα ποτάμι. Η δημοσιοποίηση των ομολογιών αυτών πυροδότησε ακόμα μεγαλύτερες διαδηλώσεις καθώς και την σύλληψη του δημάρχου και της γυναίκας του, κάποιων μαφιόζων και μερικών δεκάδων μπάτσων. Μάλιστα η κρίση στην οποία έχει περιέλθει το Μεξικό είναι τέτοια που ορισμένοι κάνουν λόγο για ενδεχόμενη επέμβαση του στρατού για να καταστείλει τις διαδηλώσεις.

Το γεγονός αυτό βέβαια δεν πρόκειται να αλλάξει καθόλου την κατάσταση με τις μαφίες στο Μεξικό και αυτό οι διαδηλωτές το ξέρουν πολύ καλά. Τα καρτέλ ναρκωτικών που θρέφονται κατά βάση από την τερατώδη ζήτηση των ΗΠΑ για ναρκωτικά έχουν μεγάλη και αιματηρή ιστορία στο Μεξικό. Το Μεξικό εξελίσσεται όλο και περισσότερο σε πεδίο μάχης διάφορων ανταγωνιζόμενων οργανώσεων του οργανωμένου εγκλήματος. H εμπλοκή του στρατού, δήθεν για να καταστείλει αυτήν την αιματηρή αναμέτρηση, έκανε τα πράγματα ακόμα χειρότερα – αφού κανείς δεν είναι σίγουρος αν οι καραβανάδες είναι όντως “ουδέτεροι”. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Los Zetas που θεωρούνται οι πιο τεχνολογικά αναβαθμισμένοι, οι πιο καλά οργανωμένοι και οι πιο αιμοβόροι που δεν τηρούν κανένα “κώδικα τιμής” και οι οποίοι προέρχονται κατευθείαν από το μεξικανικό στρατό 2.

Επιπλέον ο ρόλος της αστυνομίας δεν φαίνεται να αλλάζει σε τίποτα παρά τις συλλήψεις. Στις 15 Νοέμβρη για παράδειγμα κάποιοι αστυνομικοί μπήκαν στην πανεπιστημιούπολη της πόλης του Μεξικού τραβώντας φωτογραφίες με την πρόφαση ενός κλεμμένου κινητού και όταν κάποιοι φοιτητές τους ζήτησαν να βγουν έξω, αυτό κατέληξε σε πυροβολισμούςτραυματίζοντας 2 φοιτητές κι ένα σκύλο. Δύο μέρες μετά οι φοιτητές από το πανεπιστήμιο της πόλης του Μεξικού θα κρατούσαν το πανό της πορείας για τους αγνοούμενους φοιτητές οι οποίοι επίσημα δεν έχουν ταυτοποιηθεί ακόμα με τα ευρήματα στο ποτάμι.

Η κατάσταση στο Μεξικό μπορεί να μοιάζει ξένη για τα ελληνικά δεδομένα και είναι αλήθεια ότι τα όρια της βίας εκεί βρίσκεται σε άλλα επίπεδα. Χαρακτηριστικό για παράδειγμα είναι το ότι μπορεί να βρίσκονται κρεμασμένα σε γέφυρες διαμελισμένα πτώματα μεταναστών, αστέγων αλλά και μελών αντίπαλης μαφίας σαν στοιχείο εκφοβισμού. Αυτό όμως που μπορούμε να κατανοήσουμε μέσα απ’ την ελληνική εμπειρία είναι τους τρόπους με τους οποίους κρατικοποιείται το οργανωμένο έγκλημα τόσο διεθνώς όσο και εκεί συγκεκριμένα. Η ιστορική αντίθεση μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας έχει πεθάνει προ πολλού, με το κράτος να συνδέεται όλο και πιο οργανικά με το οργανωμένο έγκλημα. Το παράδειγμα των 43 normalistas από την Ayotzinapa αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα επιβολής της δημόσιας τάξης μέσα από την συνεργασία της δημοτικής αρχής, των μπάτσων και της μαφίας. Αν αυτή είναι η κατάσταση στην οποία εναντιώνονται οι διαδηλωτές του Μεξικού, σίγουρα έχουν αναλάβει ένα πολύ δύσκολο έργο.

Σημειώσεις:

  1. Οι ταραχώδεις εκείνες χρονιές του τέλους της δεκαετίας του ‘60 όπως και στον υπόλοιπο κόσμο έτσι και στο Μεξικό δεν έλειψαν καθόλου. Οι διαδηλωτές στο Μεξικό όμως είχαν την ατυχία να βρεθούν αντιμέτωποι με τους Ολυμπιακούς Αγώνες που πραγματοποιήθηκαν στη πόλη του Μεξικού το 1968 και όλη την βία του στρατο-αστυνομικού συμπλέγματος που τους περιβάλει. Λίγους μήνες πριν την έναρξη των αγώνων η αστυνομία εισέβαλε στην πανεπιστημιούπολη συλλαμβάνοντας και σκοτώνοντας με σκοπό να καταλάβουν το χώρο καθώς αυτός προοριζόταν για την επίσημη τελετή ένραξης των αγώνων. Λίγες μέρες πριν από την τελετή έναρξης, οι φοιτητές αποφάσισαν να διαδηλώσουν ειρηνικά, ζητώντας την απόσυρση του στρατού από το πανεπιστήμιο. Η πορεία θα κατέληγε στην πλατεία Tres Culturas. Σε αυτήν την κλειστή πλατεία ο στρατός και η αστυνομία είχε στήσει μια δολοφονική ενέδρα που κατέληξε σε εκατοντάδες ίσως και χιλιάδες νεκρούς. Σύμφωνα με μαρτηρίες τα πτώματα μαζέφτηκαν άρων άρων με μπουλντόζες και αποτεφρώθηκαν (ορισμένοι ακόμα και ζωντανοί) και το επόμενο πρωί το μόνο που είχε απομείνει ήταν τα σημάδια στις πλάκες και τους τοίχους από τις σφαίρες. Το γεγονός αποκρύφθηκε συστηματικά και τα ντόπια και διεθνή media έκαναν λόγο για κάποιους ταραξίες και για μόλις 25 νεκρούς. Η σφαγή στο Tlateloco όπως έμεινε στην ιστορία ήταν αρκετή για να εμποδίσει να πραγματοποιηθούν διαδηλώσεις για κάμποσα χρόνια.

  2. Προέρχονται απ’ τις “αερομεταφερόμενες ειδικές δυνάμεις” (gafe), τα πιο καλοεκπαιδευμένα κομμάντο… “Kαλοεκπαιδευμένα” είπαμε; Nαι. Oι πρώην gafe και στη συνέχεια “ζητάδες” πέρασαν κατά κύματα, την δεκαετία του ‘90, από ένα απ’ τα καλύτερα διεθνή σχολεία “ειδικών μονάδων”, και μάλιστα με έμφαση την “αντιτρομοκρατική δράση”, τον πόλεμο σε πόλεις, κλπ: το στρατόπεδο εκπαίδευσης της 7ης ομάδας ειδικών αποστολών του αμερικανικού στρατού, το σχολείο των περιβόητων “snake eaters”, στο Fort Bragg της βόρειας Kαρολίνας. Βλ. Sarajevo, τεύχος 45, «τα ομόλογα – και οι “ζητάδες” (στο μεξικό…)»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>