La antena

Μια φορά και έναν καιρό ήταν μια πόλη χωρίς φωνή. Κάποιος είχε κλέψει τις φωνές από όλους τους κατοίκους της. Τα χρόνια περνούσαν και κανείς δε φαινόταν να ενοχλείται από τη σιωπή…

Δεν ενοχλούσε τους κατοίκους η σιωπή. Δεν τους ενοχλούσε γιατί τουλάχιστον τους επιτρεπόταν μια άλλη αίσθηση. Αίσθηση πρωταρχική, όπως την έχει καταστήσει η κοινωνία σήμερα. Η όραση. Όσο μπορούσαν να βλέπουν η κοινωνική συναίνεση μπορούσε να επιτευχθεί. Και φυσικά καίριο ρόλο σε αυτήν, διαδραμάτιζε το θέαμα. Μια οθόνη υπήρχε σε κάθε σπίτι, σε κάθε δρόμο, σε κάθε μαγαζί και όσο μετέδιδε αυτή η οθόνη οι άνθρωποι ξεχνούσαν ότι από τις αντανακλαστικές τους αντιδράσεις, στις εικόνες που εξέπεμπε, έλειπε η φωνή. Η εικόνα είχε διαμεσολαβήσει τα πάντα. Γινόταν η τροφή που τους συντηρούσε για να συνεχίζουν τη ζωή τους από μέρα σε μέρα.

Αλλά η εικόνα και η σιωπηλή αποδοχή της δεν ήταν αρκετά ώστε η σκέψη και η κριτική να χάσει κάθε δύναμη και οι κάτοικοι της πόλης να γίνουν έρμαια του κακού εκμεταλλευτή τους. Και αυτό γιατί τους είχε απομείνει ένα πολύ δυνατό εργαλείο (τη δύναμη του οποίου όμως, λίγοι μπορούσαν να αντιληφθούν). Οι λέξεις. Οι λέξεις ήταν το μόνο μέσο που είχε μείνει στους ανθρώπους της πόλης για να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους χωρίς τη χρησιμοποίηση της εικόνας, την τεχνογνωσία της οποίας έτσι κι αλλιώς δεν κατείχαν εκτός από ελάχιστους. Παρ’όλο που η επικράτηση της εικόνας είχε πετύχει το σκοπό της και οι άνθρωποι είχαν ήδη σταματήσει να προβάλλουν αντιστάσεις σε αυτήν, η ύπαρξη των λέξεων αποτελούσε τεράστια βοήθεια για αυτούς τους λίγους που θέλησαν να τις χρησιμοποιήσουν ανταγωνιστικά αλλά και μεγάλη απειλή και ευκαιρία ταυτόχρονα για όσους είχαν συμφέρον από τη χειραγώγηση των από κάτω.

Έκλεψαν τις φωνές μας. Και τώρα προσπαθούν να μας κλέψουν και τις λέξεις.

Τι συμβαίνει όμως όταν κλέβεις από τους ανθρώπους το τελευταίο μέσο έκφρασής τους; Κάποιοι αδιαφορούν, κάποιοι δεν το καταλαβαίνουν και κάποιοι αντιδρούν. Και όταν η ταινία έχει happy end αυτοί οι τελευταίοι καταφέρνουν να κάνουν τους κατοίκους της πόλης να ουρλιάξουν.

Οι σύγχρονες κοινωνίες δε διαφέρουν και πολύ από την sci-fi εκδοχή του la antena. Ζούμε στοιβαγμένοι σε βουβές μητροπόλεις, ανάμεσα σε ανθρώπους για τους οποίους η εικόνα έχει μετατραπεί σε στάση ζωής. Και ακόμα και όταν οι εικόνες που προβάλλονται είναι αποκρουστικές, η φωνή τους παραμένει απούσα όπως και η οποιαδήποτε αντίδραση. Δε μας έχουν κλέψει ούτε τη φωνή μας ούτε τις λέξεις που την αποτυπώνουν. Δε μας έχουν κλέψει τους τρόπους να αντιδρούμε. Αλλά στερούμαστε το σημαντικότερο απ’όλα. Τη σκέψη. Τη γνώση του γιατί αντιδρούμε. Στερούμαστε δηλαδή τη βάση πάνω στην οποία τα οποιαδήποτε εργαλεία και μέσα (είτε είναι λέξεις, είτε εικόνες) θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν.

Και υπό αυτές τις συνθήκες ποιό θα ήταν το δικό μας happy end; Να ουρλιάξουμε, αλλά ξέροντας γιατί.

 

To La antena είναι μια ταινία του Esteban Sapir στην οποία παρουσιάζεται το πως ένας τηλεοπτικός παραγωγός έχει καταφέρει να κλέψει τις φωνές μιας ολόκληρης πόλης και η προσπάθειά του, μέσα από την εκμετάλλευση της τελευταίας φωνής που έχει απομείνει, να κλέψει και τις λέξεις των ανθρώπων για να τις χρησιμοποιήσει σαν καύσιμο για την επιχείρηση του. Μία κεραία (antena) είναι το μέσο που χρησιμοποιεί για να πετύχει αυτόν το σκοπό.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.